Теләче Информ

Авылда вакытлыча эшләп булмый (Шәтке авыл турында язма)

Авыл хуҗалыгы соңгы 25-30 ел эчендә шактый гына үзгәртеп коруларга дучар булды. Инвестор­ларның да берсе китте, икенчесе килде дигән­дәй, кемнәр генә хуҗа булырга тырышмады. Нәтиҗәдә бу хәлләрдән хуҗалыклар шактый талкынды. Фәрит хәзер эшләтә Буш кырларга, колхоз заманыннан калган тузган торакларга карап уфтанучылар күп булгандыр. Бу хәлләр Те­ләче районының Шәдке авылын...

Авыл хуҗалыгы соңгы 25-30 ел эчендә шактый гына үзгәртеп коруларга дучар булды. Инвестор­ларның да берсе китте, икенчесе килде дигән­дәй, кемнәр генә хуҗа булырга тырышмады. Нәтиҗәдә бу хәлләрдән хуҗалыклар шактый талкынды.


Фәрит хәзер эшләтә

Буш кырларга, колхоз заманыннан калган тузган торакларга карап уфтанучылар күп булгандыр. Бу хәлләр Те­ләче районының Шәдке авылын да читләтеп узмады. Югый­сә биредә гомер-го­мер­гә көчле җитәкчеләр эш­ләде, хуҗалыгы нык булды. "Болар килмәсә, бөтенесе җи­мерелеп беткән булыр иде инде", "Фәрит хәзер эш­ләтә" дигән сүзләрне би­редә күп ишеттек. Авыл ху­җа­лы­гындагы үзгәрешләрне кү­реп тә шатландык. Тузган тораклар төзекләндерелгән, ан­да сыерларны заманча тех­нологияләр кулланып савалар, бозау үстерәләр. Кыс­касы, мондагы шартларны күреп, үз күзләребезгә ышан­мадык.


Заманча алымнар кулланылган, роботлашкан саву механизмнары белән эш ит­кән терлек фермаларын күр­гәннән соң, инде шаккатырырлык әйберләр калмагандыр дип уйлаган идек. Бак­саң, эш урынындагы уңай­лыклар, эш кешесенә булган яхшы мөнәсәбәтләр дә га­җәп­кә калдырырлык икән. "Бүген барлыгы 930 баш мө­гезле эре терлек асрыйбыз, шуның 290ы - савым сыеры. Көндәлек савылган сөтне урнаштырып барабыз. Сыер савучыларга килограммына 1 сумнан түләнә. 15 литрдан артса, 1 сум 15 тиен. Сыер савучыларның кулларына чиста 27-30 мең сум акча керә. Бүген бездә 12 сыер савучы сменалап эшли. 20 көн эшлиләр, 10 көн ял итәләр. Ял графигын сакларга тырышабыз, - дип сөйли "Агролак" ху­җалыгы рәисе Фәрит Гый­ләҗетдинов. - Карагыз әле мондагы чисталыкка. Идән­нәргә чиста җәймә-к­леен­ка­лар ябылган, юылган. Сез кил­гәнгә генә түгел, һәр­ва­кыт шулай. Краннан җылы, салкын су килеп тора, бәд­рәф-ваннасы, ашау-эчү бүл­мәсе - кыскасы, бөтен уңай­лыклар бар. Чиста юллардан ботинка белән генә йөрибез, аяк киеме пычранмый".


Бу хәлләрне күреп, үзе­безне сыер фермасында тү­гел, ә берәр офиста йөргән кебек хис иттек. Эш урыннарын да күзәттек. Монда да шактый эш автоматлаштырылган, әмма ул һәр кеше идарә итәрлек дәрәҗәдә көй­ләнгән. Сыер савучы үзе­нең эше буенча көндәлек мәгълүматны алып кайтып китә ала. Автоматлаштырылган система һәр савымчыга сөтнең майлылыгы-тыгыз­лыгын да шунда ук күрсәтә, көндәлек савылган сөткә анализ ясала, моның өчен кирәкле кнопкага гына басарга кирәк. Фәрит Фарук улы мал ризыгын төрләндерү буенча да күп эш алып барылганлыгы хакында сөйли. "Көнбагыш, рапс, кукуруз орлыгы тартып бирәбез. Үзе­без­нең доза агрегаты бар, шунда арышын, борчагын, бодаен, акбурын, күкертен, тозын кушып, катнаш азык ясыйбыз. Республика программасы ярдәме нигезендә дүрт мең тонна сыярлык ике силос базы төзедек. Беренче класслы кукуруз силосы белән тутырып каплап куйдык, инде ашатабыз да. Бөтен чыгымнары, юллары белән алты миллион сумга төште. Шуның 900 мең сумы кире кайтырга тиеш. (Ә программа өч миллион сумлык иде.) Безнең чыгымнарыбыз күб­рәк булды. Әмма алар озак елларга хезмәт итеп, үзен аклаячак әле", - дип сөйли ху­җалык җитәкчесе. Акча күп китсә дә, ул эш барышыннан бик канәгать. Моннан 3-4 ел элек сез бу фермаларны танымаган булыр идегез, дию­челәр дә булды. Заманында шәдкеләр сыерларын бир­мәс өчен ферма янына сәнәк тә күтәреп чыккан була. Шөкер, ул чакта малларны саклап калалар.

Кырык бозауга - бер әни

Шәдке фермасында күп­тәннән ишеткән, әмма моңа кадәр үз күзем белән күр­мәгән "корма мама"ны да карап кайттык. "Бозаулар өчен 240 башка көйләнгән торак­ның фундаментлары салынган. Сөт эчерү җай­лан­ма­сына килгәндә, аны без узган ел кайтарттык. Германиядә эшләнгән. Бу бездә әле берәү генә. Менә монда ясалма сөт салына, җылы су килә, алар бергә кушыла", - дип сөйли ул. Һәр бозауның муенына датчик куелган. Бозау үзенә тиешле дозаны эчеп чыгып китә икән. Бер эчеп китсә, икенче мәртәбә кереп эчә алмый. Кырык-кырык биш баш кечкенә бозауларга исәп­ләнгән аппарат артыгын бирми, көйләнгән дозаны гына бирә.

Ашлыкны үзебез киптерәбез

Хуҗалык җитәкчесе яңа­ча эшли башлаган ашлык киптерү комплексы турында сөйләгәндә, ир мактаныр, корал эшләр, дигән мәкаль искә төште. Сүз сөйләп, акчаны кысып кына икмәкне киптереп булмый шул, бигрәк тә явым-төшемле елларда хәл­ләр катлауланып китә. Без килгәндә дә Фәрит Фарук улы шул мәшәкатьләр белән йөри иде. "Без киптерү комплексына инвестиция программасы буенча, газ үт­кәр­дек. Бу - Теләче районында табигый газ яга торган беренче ашлык киптерү комплексы. Узган ел аны Түбән Новгородтан кайтарттык. Сә­га­тенә 20-25 тонна икмәкне киптереп өлгерергә тиеш ул.

Моннан тыш тагын бер шундый җайланма бар иде, икесен дә зәңгәр ягулыкка тоташтырдык. Үзебез өчен дә, башкалар өчен дә хезмәт итәр дип уйлыйбыз. Шәдке­дән тыш Питрәч районындагы Кулай ярдәмче хуҗалыгы да безнеке бит", - дип сөйли Фәрит әфәнде.

Яңа кеше

Хуҗалык рәисе Фәрит Гыйләҗетдиновның бер елдан артык вакыт эчендә тау кадәр эш алып барганын күреп, аптырап та каласың. "Фортекс" компанияләре төр­­кеме җитәкчесе Рәүф Әлмөхәммәт улы Галәмов Бал­тач егетен "Агролак" берләшмәсенә эшкә чакыра. "Республиканың кадр­лар резервында тора идем. Килешү төзеп, эшкә килдем, миңа ышаныч күрсәт­кән­нәре өчен рәх­мәтлемен, - ди ул. - 2016 елда шактый эш башкарылды. Әле эш дәвам итә. Кул астымда 72 колхозчы бар. Төзелеш­ләргә эшче­ләр ялларга туры килде. Баштагы чорда 6-7 бригада төзү­челәр генә бар иде. Күп эшләрдә дәү­ләт программалары белән район ярдәм итте. 40-60 программасы нигезендә ике комбайн алган идек. Хөкүмәт ташламалы ягулык белән ярдәм итә. Узган ел гына инвестор әлеге тө­зелеш эшләренә 80 миллионнан артык акча кертте", - әнә шулай башкарган эшләрен үзенчә санап чыгуы аның.


Авылда моңа кадәр килгән инвесторларның бу кадәр эшләгәннәре булмаган. Хуҗалыкны күтәрергә дип вакытлыча килгән Фәрит Гыйләҗетдиновның да эшен авыл халкы күрә, яхшы бәя бирә. Эш ке­шесенә иртәге көнгә ышаныч тудырасың икән, аның җитәкчелеккә карата фикере дә үзгәрә.

Рәсимә Галиева

("Ватаным Татарстан", /№ 180, 02.12.2017/)

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 20 апрель 2018 - 14:13
    Язын организмны ныгытабыз Мин көздән күп итеп кара карлыган җимешен, гөлҗимешне киптереп куям.
    35
    0
    0
  • 20 апрель 2018 - 13:36
    Хезмәттәшебез Фәнил Нигъмәтҗанов Дипломга лаек булды Хезмәттәшебез, баш мөхәррир урынбасары Фәнил Нәҗип улы Нигъмәтҗанов матбугатта авыл җирлекләре эшчәнлеген яктыртудагы активлыгы өчен Дипломга лаек булды.
    42
    0
    0
  • 20 апрель 2018 - 13:30
    Рәхмәт хаты белән бүләкләнде 18 апрель көнне ТР Дәүләт Советының утырышлар залында 2017-2018 нче елларда иң нәтиҗәле эшләгән авыл җирлекләре башлыкларын бүләкләү тантанасы булып үтте.
    107
    0
    0
  • 20 апрель 2018 - 10:30
    “КОРВАЛОЛ” ЭЧСӘҢ, РУЛЬГӘ УТЫРМА! Бер төркем депутатлар даими рәвештә дару препаратлары кулланучы йөртүчеләрне яклап, законга үзгәреш кертүне тәкъдим иткән иде
    56
    0
    0
  • 20 апрель 2018 - 10:21
    Өч Айршир, бер Абердин Казанда яшәп, күпләп терлек асрый алар. “Сыердан башка тормышымны күз алдына да китерә алмыйм”, – ди хуҗабикә. Башкалага килеп урнашканнан соң бер ел сыерсыз торып карый, тик күңелдә ниндидер бушлык барлыкка килә. Болай булмый, дип Ульяннан бер сыер алып кайталар. Бүген инде баш санын дүрткә җиткергәннәр.
    101
    0
    0
  • 20 апрель 2018 - 10:13
    Каен суы эчегез... Ниһаять, урман-кырларыбыз калын кар катламыннан ачылды. Димәк, табигатьнең кешеләргә биргән беренче “сый-хөрмәт”еннән авыз итәргә вакыт. Каен суы ярдәмендә дәваланып буламы? Бүген сүз шушы татлы эчемлек турында.
    94
    0
    0
  • 20 апрель 2018 - 10:02
    “Вай-фай”сыз тормыш ай-һай! Беркөнне авылда яшәүче күрше Мәрзия апа ярдәм сорап кергән. Өйгә интернет тоташтырасы иде, кая шалтыратып, кемгә мөрәҗәгать итәргә кирәк икәнен аңлатыгыз әле, ди. Җитмешкә якынлашып килүче ялгыз әби мондый гозеренә тәмам аптырап калуыбызны чамалады булса кирәк: “Җәйге каникулга оныклар кайта”, – дип өстәп куйды. Бала-чагага авыл һавасы гына җитми, өйдә “вай-фай” да кирәк икән.
    31
    0
    0
  • 20 апрель 2018 - 09:21
    Штраф салыначак “Санитар-Чисталык” икеайлыгы дәвам итә. Аның барышында эрегән кар астыннан чыккан чүп-чарны чистарту, тирә-юньне тәртипкә китерү күздә тотыла.
    135
    0
    0
  • 20 апрель 2018 - 08:57
    Татарстанда 1300 кешелек авылга су басу куркынычы яный (ВИДЕО). Су басу авылның 1300дән артык кешесенә зыян салырга мөмкин.
    65
    0
    0
  • 20 апрель 2018 - 08:55
    Нишләп син исән калдың да, безнең газизләребез җир куенында ятарга тиеш? - Әни-и-и-и! – машинаның арткы утыргычында утырган ун яшьләр чамасындагы малай планшеттагы уенаннан аерылмый гына әнисенә дәште.
    236
    0
    3
  • 20 апрель 2018 - 08:00
    21 апрель - Җирле үзидарәләр көне Хөрмәтле җирле үзидарә хезмәткәрләре, тармак ветераннары!
    9
    0
    0
  • 19 апрель 2018 - 15:42
    Бакчадагы сабыйларга уайт-спирит эчергәннәр Бу хәл шушы көннәрдә Мәскәүдәге бер балалар бакчасында булган.
    244
    0
    0
  • 19 апрель 2018 - 15:39
    Яшьтәшләре көлә, кыерсыта, ә ул дәшми… Яшьтәшләре көлә, кыерсыта, ә ул дәшми… Тапталган ком шәһәрчекләрен дәшми генә кабат торгыза, балалар ыргытканнан соң иң биек агач ботагына эленеп калган баш киемен ала. Беркайчан да олыларга зарланмый. Кайвакыт аны кыйныйлар да. Андый вакытларда ул качып котылырга тырыша. Әгәр каршы торса, үзе дә җавап итеп сукса, бәлки, аны тынычлыкта калдырырлар, кимсетмәсләр иде. Ләкин аның юашлыгы балаларның әтәчлеген тагын да арттыра гына.//Көмеш кыңгырау//
    212
    0
    0
  • 14 ноябрь 2017 - 10:17
    Җәүлеләр иминлеге–уртак бурыч (Видео)
  • 23 октябрь 2017 - 14:24
    Защити себя!
  • 20 апрель 2018 - 18:15
    Районыбызга министр килде.
    Бүген районыбызда Татарстан Республикасы Икътисад министры Фәрит Габделганиев булып китте.
    135
    0
    0
  • 3 апрель 2018 - 05:06
    "Цветы России" и "Сады Урала" (Объявление) 17 апреля 2018 г с 9.00 до 18.00 ч "Цветы России" и "Сады Урала" приглашают Вас на ежегодную весеннюю специализированную выставку- продажу. Большой ассортимент плодово-ягодных култур и плодовых кустарников. Огромный...
  • 30 март 2018 - 08:13
    Кызыл тавыклар сатабыз Өлгергән, яшь кызыл тавыклар сатабыз. Ак, чуар тавыклар да бар. Алып киләбез. Тел. 8(84360) 53-4-05, 89393399274
  • 28 март 2018 - 11:38
    Чебиләр сатабыз Теләче инкубаторында 27 мартта чыккан бройлер чебиләре сатыла. 21 апрельдә, 15 майда чыгачак КОББ -500 чебиләренә;10 һәм 28 майда - каз, 20 майда үрдәк бибиләренә; 15 майда һәм 15 июньдә...
Ночной режим