Теләче Информ

Ярларыннан чыкса елга...

Су чигенергә җыенмый. Татарстанның Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы халыкны уяу булырга, алдан әзерләнергә чакыра. Апас районында Чирү авылына илтә торган юлны су бас­кан. Зур Күккүз һәм Шонгаты авылларында яшәүчеләрнең өйләренә су кергән. Яшел Үзән районының Татар Танаенда ике урам халкы “утрау”да калган. Буа районында ике күперне су баскан. Кайбыч һәм Тукай районнарында яшәүчеләр дә бу язны исендә калдырачак. Зөя, Мишә, Гөбенә, Мәллә, Кече Чирмешән, Актай, Минзәлә елгаларында боз киткән.

– Безгә беркайчан да суның кергәне юк иде. Әмма быел көтелмәгән хәл булды. Юкса авыл җирлегеннән дә әзер торыгыз дигәннәр иде. Һава торышы да еш үзгәрә бит. Бер көнне – кояш, икенчесендә салкынайтып куя. Әле тиз генә боз китмәс дисәк, су эчендә калганны сиз­мәдек тә, – ди Тукай районының Олы Шилнә авылында яшәүче Дилбәр Гыймазова.

 
Кайбыч районындагы Бөрлә елгасы, ярларыннан ташып, Борындык һәм Кошман авылларын­да яшәүчеләрне борчуга салган. “Инде күптән су басканны күргән юк иде. Өебез түбән җирдә урнашкан. Андый-мондый кинәт җылытса, әни, су басар инде, ди­гән иде. Капка төбенә кадәр кил­гән, әмма өйгә кермәгән. Уз­ган ел идән асларына кергән иде. Аңламассың да инде, – ди Борындыкта туып, Казанда яшәүче Гүзәл. – Сәгать саен шалтыратып, хәлен белеп торабыз.

Су керсә, булышырга кайтырбыз, дигән идек. МЧС хезмәткәр­ләре килгән. Авылдагы кешеләр­гә ярдәм күрсәтәләр икән. Кү­бесенең йорттагы кирәк-ярагын, малларын күчерешкәннәр. Андый чакта без­нең авыл кешеләре дә бердәм”.

 
Апас районының Зур Күккүз авылында яшәүче Шаһидә апа Гыйззәтуллина да су астында калган. “Тау башыннан су төшә башлады. Мин куркып нәрсәгә тотынырга белмичә торам, ә кешеләр телефоннарына төше­реп басып тора. Әмма бернишләп тә булмый. Өе­без түбән урнашкач, кемне гаеп­лисең? Мондый ташуны 2013 елда күргән идек инде. Ул чакта  да өйгә керде. Быелгысы куәтлерәк булды. Башта бакчага керде, аннан – өебезгә. Идән аслары да тулды, өйдәге җиһазлар йөзеп йөри башлады. Әле ярый алдан әзер­ләндек. Улларым узган атнада кайтып, баздагы бәрәңгене чыгарып киткән иде, – дип сөйли ул. – Табигатькә каршы барып булмый инде, сеңлем. Ирем исән булса, без йорт­ны башка җиргә дә күчергән булыр идек. Әмма бик иртә китте. 24 ел элек урманда өстенә агач төште. МЧС хезмәт­кәрләре дә килде. Су баскач, ярдәм, диделәр. Әле менә гариза язасым бар”. Шаһидә апаның идә­нендә линолеум булган. Шуларны алып ташлыйсы, эчтәге фанерасы да эшкә яраксыз, ди ул. Әле улларына эш күп булачак.

4-3
Апастагы Шонгаты авылында яшәүче Виктор Лысовларга да суда “йөзәргә” туры килә. “Төп йортыбызга моннан алты ел элек, пен­сиягә чыккач кайткан идек. Безнең авылга күтәртеп юл салганнар иде, шуның аркасында түгел микән дип тә шикләнәм. Әле ярый өйне ими­ният­ләш­тергән идек. Бераз гына акчасы да булыр әле. Ни дисәң дә, су басты да бетте түгел, тәртипкә китерәсе эшләр күп”, – дип сөйли ул.


Яшел Үзән районының Татар Танае авылы да су эчендә утыра. “Көтмәгәндә булды бу хәл. Авыл башындагы Гөбенә елгасы ташыган. Зөядәге бозны шартлатмаганнар, дип сөйлиләр. Ул акмагач, авылга зыян килгән дип уйлыйбыз. Су өйгә керсә, нишләр­без? Күрше авылда яшәүче апаларга күченергә җые­набыз”, – ди Гөлфия Хафизова.


Безне ташу куркытмый


Башка районнарда яшәүче­ләр­нең дә хәлләрен белештек. “Чулманда боз киткән инде. Ярлары ачылган. Ә менә Нократта юк. Ел саен гаилә белән боз кит­кәнне карыйбыз. Безнең якларны алай су басмый. Әмма дачаларга, бакчаларга керә”, – ди Мамадышта яшәү­че Нәфисә Сафина. Минзәлә райо­нының Тау асты Байлар авылында туып үскән Лилия Әскәрова әй­түенчә, элегрәк аларны да су бас­кан. “1975 елда Түбән Кама сусаклагычы төзел­гәч, безнең авылны өскә күчерәләр. Исеме шул килеш кала. Берәүләр иске йортларын трактор белән өстерәтеп күчерә, икенчеләр яңасын сала. Шул чакта мәктәп, балалар бакчасы төзелә. Ташудан куркып качу авылга яңа сулыш өрә. Иске урында хәзер көтү көтәбез. Әмма Ык елгасы ташып, һәр язда ул урынга су җәелә”, – дип сөйли ул.


Питрәч районында яшәү­челәргә дә су тими икән. “Мишә елгасы буенда яшибез. Су өйләргә керми. Әмма ташу турында балачак хатирәләре әле дә истә. Элек ташуны көтеп тора идек. Күпме тавыклар акты инде су белән.  Олы кешеләр гел ташу суы белән битен чайкап ала иде. Янәсе, хәсрәтләре китсен. Әнә шулай  яшәдек без”, – ди Чыты авылыннан Әлфия ханым.


Нокса күтәрелмәсме?


Казан бистәләренең хәлен дә белештек. Салмачыда узган елларны су басса, быел әле ул-бу күренми икән. “Без югарыда торабыз. Астагыларга су кермичә калмый”, – ди Лилия исемле танышыбыз. Нагорный бистәсенә дә су керә икән. “Без Сосновкада торабыз. Аллага шөкер, безгә андый мәшәкать “эләкми”. Ә менә күр­ше­ләрне ел саен су баса. Аптырагач, нигезләрен дә күтәртеп карадылар”, – ди Рафыйк абый. Карьер бистәсендә дә яз килүне куркып көтәләр. “Урман сулары өйгә керә. Бәрәңге базларына тө­шә. Алдан хәстәрен күрергә өл­гер­­мәгән елларда тилмерәбез. Бакчабыз да җәй уртасында гына кибә”, – ди Римма апа. Константиновка, Царицыно, Клыки бис­тәләре халкы Нокса елгасы күтә­релмәсә иде дип тели.


Татарстанның Гадәттән тыш хәлләр министрлыгы хәбәр ит­кәнчә, Кайбыч районында 6 авылны, шул исәптән 314 йортны су басу куркынычы бар. Әлегә кар эреп бетмәде, су тагын да күтәрелергә мөмкин.

 

(“Ватаным Татарстан”,   /№ 53, 13.04.2018/)

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 22 апрель 2018 - 22:26
    "Ак Барс" хоккей командасы ЦСКА командасын җиңде Исәп 1:0. "Ак Барс" хоккей командасы бүген Казанда ЦСКА командасын җиңеп, Гагарин кубогы иясе булды.  Бүгенге матч 1:0 исәбе белән тәмамланды. Финал сериясендә исәп - "Ак Барс" файдасына 4:1 Исегезгә төшерәбез, 2008/09 һәм 2009/10 сезоннарда "Ак Барс" Гагарин кубогын яулаган иде инде.
    17
    0
    0
  • 22 апрель 2018 - 22:16
    Җирнең әзерлеген ничек белергә Язын бакча эшләрен җир өлгергәч кенә башларга кирәк. Моны болай тикшерәләр. 10 см тирәнлектә чокыр казып, бер уч туфрак алырга. Аны кул белән йомарларга һәм 1 метр биеклектән бетон яки башка каты өслеккә ташларга. Туфрак шундук таралып китә икән, җирне казый башларга вакыт. Шул килеш оешып торса, җир әле әзер түгел, сабыр итәргә кирәк.
    13
    0
    0
  • 22 апрель 2018 - 22:08
    Радик Юльякшинга Татарстан Мәдәният министрлыгының Мактау кәгазе тапшырылд Бүләк аңа "Татар эстрадасын үстерүгә керткән өлеше өчен" бирелде Бу минутларда "Пирамида"да баручы ТМТВ премиясен тапшыру тантанасында Башкортстанның атказанган артисты Радик Юльякшинга (Элвин Грей) Татарстан Мәдәният министрлыгының Мактау кәгазе тапшырылды. Шулай итеп Элвин Грей сәхнәдән ТМТВ премиясе белән бергә министрлык бүләген дә алып төшеп китте. Шунысын әйтергә кирәк, Радик Юльякшин премия тапшыру тантанасын, аңа хас булмаганча, беренче булып ачты. Радик Юльякшинга Кукмара районы прокуроры Ришат Шакиров та үз бүләген тапшырды. Бу хакта "Интертат.татар" электрон газетасыннан укый аласыз.
    11
    0
    0
  • 22 апрель 2018 - 17:16
    Татарстаныбызда иртәгә нинди һава торышы көтә Һава торышы 23 апрельдә төнлә һәм көндез бозылачак. Татарстанда көчле җил, буран һәм бозлавык көтелә, дип хәбәр итә Татарстан Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсе матбугат хезмәте. 23 апрельдә төнлә һәм көндез республика территориясендә урыны белән җилнең секундына 17 метрга кадәр көчәюе, шулай ук урыны белән буран һәм юлларда бозлавык көтелә.
    144
    0
    0
  • 22 апрель 2018 - 16:48
    Мәскәүдә кичә каты давыл булып узды. Башкалада табигать бәла-казасында 12 кеше зыян күргән. Кичә көндез давыл вакытында көчле явым-төшемнәр булган. Урыны белән бозлы кар да яуган. Начар һава торышының иң көчәйгән вакыты узган төнгә туры килгән. Собянин йөзләрчә агачның ауганлыгын яза. Давылның икенче дулкыны Яңа Мәскәү аша уза. 50 ләп трансформатор электр токсыз кала. Чиновник үзенең “Твиттер” битендә әлеге табигать бәла-казасы вакытында көчле җил аркасында зыян күрүчеләрнең саны 12гә җитүен хәбәр итә. Авыр хәлдә хастаханәгә китерелгән кызны табиблар коткарып кала алмаган.
    52
    0
    0
  • 22 апрель 2018 - 10:27
    "Чыпчык " татарча круассан Чыпчык" (татарча круассан). Кирәк булачак: - 3 йомырка; - 0,5 стакан шикәр комы; - 1 стакан җылы сөт; - 1/2 аш кашыгы тоз; - 1 пачка коры чүпрә (11г); - 100 грамм маргарин; - 1 аш кашыгы көнбагыш мае; - 1 чәй кашыгы көпшәкләндергеч; - 1 аш кашыгы каймак яки майонез; - Он Эчлек өчен: йөзем җимеше. Эш барышы: Бисмилләәһир-рахмәәнир-рахииим. Йомырка белән шикәр комын кабартырга. Аннан башка ингредиентларны кушып камыр басарга, артык йомшак булмасын. Җылы урын куеп 1,5 сәгать кабартасы. Йөзем җимешен яхшылап юып куябыз. Камырны дүрт өлешкә бүлеп, түгәрәкләп җәябез (мин 0,5 см тирәсе юкалыкта җәйдем) һәм өчпычмак формасында кисәбез. Башына йөзем җимеше тезәбез, аннан түгәрәклибез. Табаны майлып, чыпчыкларыбызны тезәбез һәм алдан кызулатырга куелган духовкага 40-50 минутка – пешеп җиткәнчегә кадәр озатабыз. Эльмира Нигматзянова, Әтнә.
    68
    0
    0
  • 22 апрель 2018 - 10:10
    Синоптиклар һава торышының начараю турында кисәтә. Как сообщает гидрометцентр Республики Татарстан, ночью и днем 22 апреля 2018 года на территории Республики Татарстан и в Казани ожидается усиление юго-западного ветра порывами до 17-22 м/с, в отдельных районах возможна гроза.
    124
    0
    0
  • 21 апрель 2018 - 12:18
    Татарстанда балалар бакчасында янгын чыккан. Тукай районы Калмаш авылындагы балалар бакчасында янгын чыккан.//Шәһри Чаллы Бу хәл иртәнге якта була. Балалар бакчасының бер өлеше көтмәгәндә яна башлый. Бинада 60лап кеше — балалар һәм хезмәткәрләр була. Тиз арада тәрбиячеләр балаларны киендереп урамга алып чыга. Килеп җиткән МЧС хезмәткәрләре янгынны тиз арада сүндерә. Ут электр чыбыкларыннан кыска ялганыш нәтиҗәсендә килеп чыккан дип фаразлана.
    114
    0
    0
  • 21 апрель 2018 - 09:00
    Бәхетле булыйм дисәң... Ирне ир иткән дә, чир иткән дә – хатын, дигән борынгылар. Бу хакыйкатьне күптән түгел генә Американың Мичиган һәм Рутгерс университеты галимнәре дә раслады. Социологлар кырык ел никахта торган, һич югы берсе алтмыштан өлкәнрәк булган дүрт йөзләп пар арасында сораштыру уздырганнан соң, гаилә бәхете, өйдәге татулык хатын-кызга бәйле, дигән нәтиҗәгә килгән.
    95
    0
    0
  • 20 апрель 2018 - 14:13
    Язын организмны ныгытабыз Мин көздән күп итеп кара карлыган җимешен, гөлҗимешне киптереп куям.
    57
    0
    0
  • 20 апрель 2018 - 13:36
    Хезмәттәшебез Фәнил Нигъмәтҗанов Дипломга лаек булды Хезмәттәшебез, баш мөхәррир урынбасары Фәнил Нәҗип улы Нигъмәтҗанов матбугатта авыл җирлекләре эшчәнлеген яктыртудагы активлыгы өчен Дипломга лаек булды.
    60
    0
    2
  • 20 апрель 2018 - 13:30
    Рәхмәт хаты белән бүләкләнде 18 апрель көнне ТР Дәүләт Советының утырышлар залында 2017-2018 нче елларда иң нәтиҗәле эшләгән авыл җирлекләре башлыкларын бүләкләү тантанасы булып үтте.
    162
    0
    0
  • 20 апрель 2018 - 10:30
    “КОРВАЛОЛ” ЭЧСӘҢ, РУЛЬГӘ УТЫРМА! Бер төркем депутатлар даими рәвештә дару препаратлары кулланучы йөртүчеләрне яклап, законга үзгәреш кертүне тәкъдим иткән иде
    85
    0
    0
  • 14 ноябрь 2017 - 10:17
    Җәүлеләр иминлеге–уртак бурыч (Видео)
  • 23 октябрь 2017 - 14:24
    Защити себя!
  • 20 апрель 2018 - 18:15
    Районыбызга министр килде.
    Бүген районыбызда Татарстан Республикасы Икътисад министры Фәрит Габделганиев булып китте.
    194
    0
    0
  • 3 апрель 2018 - 05:06
    "Цветы России" и "Сады Урала" (Объявление) 17 апреля 2018 г с 9.00 до 18.00 ч "Цветы России" и "Сады Урала" приглашают Вас на ежегодную весеннюю специализированную выставку- продажу. Большой ассортимент плодово-ягодных култур и плодовых кустарников. Огромный...
  • 30 март 2018 - 08:13
    Кызыл тавыклар сатабыз Өлгергән, яшь кызыл тавыклар сатабыз. Ак, чуар тавыклар да бар. Алып киләбез. Тел. 8(84360) 53-4-05, 89393399274
  • 28 март 2018 - 11:38
    Чебиләр сатабыз Теләче инкубаторында 27 мартта чыккан бройлер чебиләре сатыла. 21 апрельдә, 15 майда чыгачак КОББ -500 чебиләренә;10 һәм 28 майда - каз, 20 майда үрдәк бибиләренә; 15 майда һәм 15 июньдә...
  • 20 апрель 2018 - 08:55
    Нишләп син исән калдың да, безнең газизләребез җир куенында ятарга тиеш? - Әни-и-и-и! – машинаның арткы утыргычында утырган ун яшьләр чамасындагы малай планшеттагы уенаннан аерылмый гына әнисенә дәште.
    321
    0
    3
  • 20 апрель 2018 - 18:15
    Районыбызга министр килде. Бүген районыбызда Татарстан Республикасы Икътисад министры Фәрит Габделганиев булып китте.
    194
    0
    0
  • 20 апрель 2018 - 09:21
    Штраф салыначак “Санитар-Чисталык” икеайлыгы дәвам итә. Аның барышында эрегән кар астыннан чыккан чүп-чарны чистарту, тирә-юньне тәртипкә китерү күздә тотыла.
    186
    0
    0
  • 20 апрель 2018 - 13:30
    Рәхмәт хаты белән бүләкләнде 18 апрель көнне ТР Дәүләт Советының утырышлар залында 2017-2018 нче елларда иң нәтиҗәле эшләгән авыл җирлекләре башлыкларын бүләкләү тантанасы булып үтте.
    162
    0
    0
  • 22 апрель 2018 - 17:16
    Татарстаныбызда иртәгә нинди һава торышы көтә Һава торышы 23 апрельдә төнлә һәм көндез бозылачак. Татарстанда көчле җил, буран һәм бозлавык көтелә, дип хәбәр итә Татарстан Гидрометеорология һәм әйләнә-тирә мохитне күзәтү идарәсе матбугат хезмәте. 23 апрельдә төнлә һәм көндез республика территориясендә урыны белән җилнең секундына 17 метрга кадәр көчәюе, шулай ук урыны белән буран һәм юлларда бозлавык көтелә.
    144
    0
    0
  • 20 апрель 2018 - 10:21
    Өч Айршир, бер Абердин Казанда яшәп, күпләп терлек асрый алар. “Сыердан башка тормышымны күз алдына да китерә алмыйм”, – ди хуҗабикә. Башкалага килеп урнашканнан соң бер ел сыерсыз торып карый, тик күңелдә ниндидер бушлык барлыкка килә. Болай булмый, дип Ульяннан бер сыер алып кайталар. Бүген инде баш санын дүрткә җиткергәннәр.
    131
    0
    0
  • 22 апрель 2018 - 10:10
    Синоптиклар һава торышының начараю турында кисәтә. Как сообщает гидрометцентр Республики Татарстан, ночью и днем 22 апреля 2018 года на территории Республики Татарстан и в Казани ожидается усиление юго-западного ветра порывами до 17-22 м/с, в отдельных районах возможна гроза.
    124
    0
    0
  • 20 апрель 2018 - 10:13
    Каен суы эчегез... Ниһаять, урман-кырларыбыз калын кар катламыннан ачылды. Димәк, табигатьнең кешеләргә биргән беренче “сый-хөрмәт”еннән авыз итәргә вакыт. Каен суы ярдәмендә дәваланып буламы? Бүген сүз шушы татлы эчемлек турында.
    119
    0
    0
Ночной режим