Теләче Информ

Җитәкчеләр дә савап җыя ала

Бик күпләр өчен сынау һәм сыналу ае бу. Ураза тотучылар елдан-ел арта, ифтар вакытларында әби-бабайлар янәшәсендә яшьләрне дә еш очратасың

Казандагы “Гадел” мәчете мөгаллимәсе Фәния абыстай Җәләлиева белән әңгәмәбез дә – уразага әзерлек хакында.

– Фәния абыстай, уразага әзерләнүне нәрсәдән башларга? Ел дәвамында нәфел уразалары тоткан кеше аңа җиңелрәк керә, диләр.
 
– Ураза – фарыз гамәлләрнең берсе. Зөлхиҗҗә, мөхәррәм, шәү­вәл һәм башка айларда тота торган нәфел уразалары бар. Аларны тотасың икән, фарыз уразага керү җиңелрәк, чөнки кан юллары ач торырга ияләнә. Кайберәүләр аңа ябыгу, чистарыну өчен файдалы дип керә. Болай ниятләү дөрес түгел. Аллаһы Тәгалә, уразаны минем өчен тотсагыз, һәркемнең үзеннән чыгып, әҗер-савапларын бирермен, дигән. Рамазан аенда тәравих намазы да күп укыла һәм шул чорда алган рухи азыкның тәме күңелдә озак дәвам итә. Ураза тоткан кеше шуны бөтен тәне, күзәнәге белән тоя. Икенче яктан, син бу айда хәер-сәдака бирергә, изге гамәлләр кылырга тырыша­сың. Дөрес, беренче көннәрдә ураза тоту авыр, быел да ул җәй башына туры килә. Тик монда да Аллаһы Тәгалә ярдәм итә: уразаның беренче көннәрендә көн суытып җибәрә яки яңгыр ява һәм аны рәхәт кенә тотып чыгабыз.
 
– Әбиләребез хөрмә җиме­шен изге ризык кебек кабул итә иде. Уразага шуны юнәтү ягын карадылар. Моның хикмәте нәр­сәдә?
 
– Хөрмә җимешен авыз ачканда ашыйлар, чөнки көн дәвамында бавырыбыз ачыга. Аны эшләтеп җибәрер өчен баллы әйбер кирәк. Ә хөрмә җимешендә шикәр генә тү­гел, бөтен микроэлементлар бар. Ул Мөхәммәд Пәйгамбәребез та­ра­фыннан да макталган. Әлхәм­дүлилләһ, хәзер хөрмәнең ниндие генә юк. Авыз ачканда хөрмә ашагач, су яки чәй йотасың һәм бавырга шунда ук җиңеллек килә.
 
– Авызны су, тоз белән дә ачалар, дип укыганым бар.
 
– Әйе, су да, тоз да, йөзем, өрек тә кулланыла. Мин хөрмәгә өс­тен­лек бирү яклы. Пәйгамбә­ребез хөрмә җимешенең йомшагын яңа туган баланың аңкавына сылый торган булган, чөнки бәләкәчләргә дә файдалы. Авыз ачканда, яшь­лә­ребез кайчак газлы су эчә. Ач карынга бик зыянлы ул. Чиста су, чәй, каһвә эчегез. Авыз ачканда, сәхәр ашаганда укыйсы догаларны алдан әзерләп куегыз. Уразага кер­гәндә, кичтән үк ихластан ният кылына. Ябыгыр өчен, дип түгел, Раббым, үзең өчен керәм, тотарга ярдәм ит, дип ниятлисең. Кичтән әйтсәң дә, иртән әйтсәң дә, кү­ңелдән генә уйлап йөрсәң дә була һәм көн дәвамында бернәрсә дә ашарга, эчәргә ярамый. Ураза вакытында көндез якынлык кылу – бик зур гөнаһ. Ризык әзерләү­челәргә телне тидереп, азык тәм­ләп карарга рөхсәт ителә. Аннары дымлы тастымал белән телне сөртеп алалар. Кайвакыт, кабып кара әле, дип ризык яки су бирәләр, ураза тотучы онытылып кабып куярга мөмкин. Мондый ялгышлык уразаны бозмый.
 
– Ис килмәсен өчен, авызны су белән чайкарга рөхсәт ите­ләме?
 
– Беләсезме, ураза вакытында ашказаны моңа бик әзер булмаган кешенең авызыннан ис килүчән. Авызны чайкарга була, тик чиста су белән генә, тәмләткечле сыеклык­лар ярамый. Пәйгамбәребез, ура­за тотучының авыз эченнән килгән ис мускус исе шикелле һәм бик савап­лы, ул искә борчылырга кирәкми, дигән.
 
– Авыз ачканда, сәхәр ашаганда, тагын нәрсәләргә игътибар итәргә?
 
– Авыз ачкач та, җылымса су эчәргә кирәк. Күп ашап, ашказанын тутырмагыз. Кичтән шулпа бик әйбәт, сәхәр вакытында күбрәк тә ашарга була. Уразаны яңа тота башлаучылар арасында, беренче көнне башым каты авыртып, чыдар чамам калмады, бүтән кермә­дем, диючеләр бар. Алай түгел ул, үземнән чыгып әйтәм. Минем кан басымы түбән, беренче тапкыр тотканда зур операцияләр ки­чер­гән идем. Уразага кердем, иртәнге уннарда башым кысып авыртырга тотынды. Шуннан нишләдемме? Утырып еладым... И Раббым, минем дә бүтәннәр кебек бу гамәлне кыласым килә, ярдәм ит, хак юлны күрсәт, дип ялвардым. Авыз ачканда да, тәравихта да, төнлә дә шул сүзләрне кабатладым. Башыма фикер килде: иртән торуга, каты итеп каһвә эчеп карыйм әле, дим. Сәхәргә кадәр эчәсе даруларны да бүлеп эчеп бетердем, догалар укыдым. Ул көнне уразамны ипләп кенә азагына җиткердем. Менә егерме елдан артык бер көн дә калдырмыйм. Төнлә даруларны эчәм, уколларны кадыйм. Өйләдән соң, кичкә таба ятып алу кан йөрешен яхшырта. Баш авырта башласа, иелеп, бөгелеп берәр эш эшлим, идән сөртәм. Эштәге кеше гимнастика ясый, йөреп керә ала. Тәһарәтләнү, кул белән баш артын уу, салкын су белән чәч арасын, чигәне, колак яфрагын ышку да хәл кертеп җибәрә. Тик төрле авырулар бар: шуңа күрә һәркем үз хәлен чамаласын, зыян китерерлек булмасын иде.
 
 – Ураза вакытында су коенырга ярыймы?
 
– Безнең әбиләр коенудан бик курка иде, авыз ачмыйча мунчага да кермәделәр. Эссе җәйдә дә шулай. Урактан кайтканда, күлгә төшеп, утырып торалар иде. Су коенырга да, душ астында торырга да, мунчада бераз тирләп утырырга да ярый. Тик күп халык җый­нал­ган һәм чишенгән кеше­ләр яныннан ераграк йөрегез. Өйдә, тыныч урында рәхәтләнеп коенырга була. Җитәкчеләр дә ураза тотучы хез­мәткәрләрнең хәленә керсен иде. Эшкә соңрак килергә, алданрак китәргә рөхсәт итәргә мөмкин. Ураза тотучыга җиңеллек китергән җитәкчегә дә олы савап языла.
 
– Балалар ничә яшьтән ура­зага керә ала?
 
– Балигълык яшендәгеләр һәм акылы булган кешеләр ураза тота ала. Картлык буенча да чик­ләүләр юк. Балаларны кечкенәдән ураза тотарга өйрәтергә кирәк. Алты-җиде яшьтән башлау хәер­ле. Бала-чага, олылардан күреп, үзләре дә шуңа тартыла. Баштарак аларга азрак ташлама ясарга мөмкин: иртәнге ашны соңрак ашатасың яки кичкесен иртәрәк бирәсең. Шулай башлана инде ул. Үземнең оныклар җиде-сигез яшьтән тулы көн ураза тота. Тик бөтен балага да шулай кирәк, димәс идем. Һәр баланың организмы үзенчә
 

Нравится
Поделиться:
Реклама
Комментарии (0)
  • 24 май 2018 - 08:30
    Мамадышта 80 яшьлек хатын-кыз һәм 59 яшьлек ир-ат янып үлгән Мамадышта 80 яшьлек хатын-кыз һәм 59 яшьлек ир-ат янып үлгән. Бу хакта “Татар-информ” агентлыгына Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан буенча Баш идарәсе матбугат хезмәте хәбәр итә.
    17
    0
    0
  • 24 май 2018 - 08:19
    Бакчадагы кырмыскадан ничек котылырга? С одной стороны эти трудолюбивые насекомые вызывают уважение благодаря своей организованности, сплоченности и дисциплине. Они строят муравейники, прокладывая в земле ходы или делая насыпь, а также могут поселиться в стене строения. Однако когда муравейник появляется в саду, на грядке или в цветочной клумбе, большое нашествие насекомых досаждает человеку. К тому же муравьи разводят тлю, для них эти маленькие насекомые вредители, как дойные коровы, муравьи питаются сладкими выделениями тли и специально разносят этих вредителей по растениям для размножения. Чтобы вывести тлю, вначале придется избавиться от муравьев на участке.
    27
    0
    0
  • 23 май 2018 - 15:18
    Мәктәп укучылары Олы Нырсы авылның янгын бүлеге белән танышты «День открытых дверей» На формирование культуры безопасного поведения у ребят, начиная с дошкольного возраста, направлены огромные усилия. Ведь только комплексным подходом  можно добиться формирования и развития у детей сознательного и ответственного отношения к личной безопасности и безопасности окружающих.
    47
    0
    0
  • 23 май 2018 - 14:53
    Булат Бәйрәмов Ләйсән белән кечкенә бәбине өйләренә алып кайта Булат Бәйрәмов хатыны Ләйсән белән төпчек кызлары Зәйнәпне балалар тудыру йортыннан каршы алган. Кечкенә сеңелкәшләрен күрергә дип Таңсылу белән Зифа да килгән
    129
    0
    0
  • 23 май 2018 - 13:52
    Казанда "Биш файдасыз күнегү" дигән театраль лаборатория ачылды Кичә, 21 майда, V "Нәүрүз" Халыкара театраль-белем бирү форумы кысаларында, М.Сәлимҗанов исемендәге Актерлар йортында "Биш файдасыз күнегү" дигән театраль лаборатория ачылды.
    16
    0
    0
  • 23 май 2018 - 13:41
    Сүндерелмәгән тәмәке төпчеге Чаллыда 57 яшьлек хатын-кыз үлеменә сәбәп булган Чаллыда 57 яшьлек хатын-кыз үлеменә сүндерелмәгән төпчек сәбәп булган. Бу хакта “Татар-информ” агентлыгына Россия Гадәттән тыш хәлләр министрлыгының Татарстан буенча Баш идарәсе матбугат хезмәтендә хәбәр иттеләр.
    40
    0
    0
  • 23 май 2018 - 13:38
    Рохинья мөселман качакларына муссон яңгырлары яңа фаҗига китереп чыгарган Бангладешта сыену урыны тапкан җиде меңнән артык аракан мөселманы, муссон яңгырлары китереп чыгарган җил-давыл һәм җир шуу аркасында, фаҗигагә юлыккан. Бу хакта, БМО генераль сәркатибе вәкиле Стефан Дюжаррикка сылтама белән, “Анадолу” агентлыгы хәбәр итә.
    24
    0
    0
  • 23 май 2018 - 13:26
    Татарстанның Балтач районында юл һәлакәтендә бер кеше үлгән, бишәү зыян күргән Татарстанның Балтач районында юл һәлакәтендә бер кеше үлгән, биш кеше зыян күргән, дип хәбәр итә “Татар-информ”га Татарстан сәламәтлек саклау министрлыгының матбугат сәркатибе Айгөл Сәлимҗанова.
    72
    0
    0
  • 23 май 2018 - 13:22
    Доллар бәясе 61 сум 67 тиен булды Мәскәү биржасының иртәнге сату-алуларында доллар курсы 61 сум 67 тиенгә кадәр үсте. Америка валютасы кичәге дәрәҗәгә тагын 47 тиен өстәде. Бу турыда сәүдә мәйданнары мәгълүматлары дәлилли.
    23
    0
    0
  • 23 май 2018 - 11:23
    Татарстанда “милли курчак”ны сайладылар Чаллы шәһәренең “Чишмә” Халыклар Дуслыгы йортында “Милли курчак — 2018″ VI шәһәр балалар иҗаты бәйгесе финалы узды. Бәйгедә төрле милләттән булган 16 кызчык катнашты. Бу хакта Татарстан Халыклар Дуслыгы йортының мәгълүмат үзәге хәбәр итә.
    37
    0
    0
  • 23 май 2018 - 10:33
    Рамазан ае мөбәрәк булсын! Мөселманнар өчен изге булган Рамазан ае башланды. Бу көннәрдә ураза тотучылар билгеле вакытта ризыктан, судан, яман сүздән, якынлык кылудан тыелып торырга тиеш. АллаҺы Тәгалә Коръәндә: “Уразадан кала Адәм баласының бөтен эше дә үзе өчен эшләнә. Ә ураза – Минем өчен. Мин аңа әҗерне Үзем белеп бирәчәкмен. Ураза – калкан ул”, - дигән. Уразаның шартлары “вөҗүб” һәм “әда” дигән өлешләргә бүленә. Вөҗүб шартлары: мөселман булу, акыллы һәм балигъ булу. Кеше бу сыйфатларның берсеннән генә мәхрүм булса да, аңа ураза тоту фарыз түгел. Әда шартлары: сау-сәламәт булу, өйдә тору, ният кылу һәм хәез-нифастан (күремнән) пакь булу. Шулай ук чирле һәм юлчы кешеләр өчен ураза тоту фарыз түгел. Алар авырган чакта яки сәяхәт вакытында калдырган уразаларын соңрак каза кылыр. Ният әда шартлары арасында бик әһәмиятле урын били. Ният итмичә тотылган ураза чын ураза булып саналмый.
    26
    0
    0
  • 23 май 2018 - 09:44
    Теләче районы өч көннән язгы чәчү эшләрен төгәлләргә ниятли Теләче районы басуларында өч көннән чәчү төгәлләнергә тиеш. Теләче районы Авыл хуҗалыгы идарәсе башлыгы Ралиф Низаметдинов Теләчедә “Татар-информ” агентлыгы хәбәрчесенә шул хакта әйтте.
    62
    0
    0
  • 23 май 2018 - 09:32
    Кырыкны узгач хатын-кызлар нигә тазара? Их, ябыгасы иде... Теләсә кайсы хатын-кыз телендә иң еш яңгырый торган сүз бугай бу. (Кайчак кычкырып әйтмәсә дә, уенда гел бар инде ул аның!) Бигрәк тә хәзер, җәй җиткәндә барыбызның да сылу, зифа күренәсе килә. Әмма кырык яшьтән узгач, артык килограммнардан котылу бик җиңел генә түгел шул... Нигә шулай соң бу
    116
    0
    0
Реклама
  • 14 ноябрь 2017 - 10:17
    Җәүлеләр иминлеге–уртак бурыч (Видео)
  • 23 октябрь 2017 - 14:24
    Защити себя!
  • 12 май 2018 - 21:01
    Җиңүчеләрне котлыйбыз!
    10 нчы май көнне район балалар китапханәсе хезмәткәрләре, район мәгариф бүлегенең башлангыч белем бирү методисты С.Г.Закирова, Теләче урта мәктәбенең башлангыч сыйныф укытучылары Ф.М Әскәрова һәм З.Т. Мөхәммәтгалиева белән берлектә «Укучының мәдәни көндәлеге» дигән республика бәйгесенең район турына нәтиҗә ясалды.
    198
    0
    0
  • 21 май 2018 - 14:43
    Рәхмәт хаты тапшырылды 19 май көнне ирекле янгын сүндерү отрядларының “Татарстан Республикасының иң яхшы ирекле янгын сүндерү бүлекчәсе республика смотр – конкурсы үткәрелде.
    180
    0
    0
  • 21 май 2018 - 14:50
    Теләче егетләре сынатмый 19 май көнне Саба районының Икшермә авылында 2000-2002 нче елгы, 2003 елгы һәм аннан да яшьрәк егетләр арасында 1979 елгы чыгарылыш укучысы Миннибаев Р.Р призына көрәш буенча районара ярышлар узды. Барлыгы 4 команда катнашкан әлеге ярышларда балалар спорт мәктәбе укучылары да актив катнашып кайтты.
    165
    0
    0
  • 21 май 2018 - 15:40
    Үз эшенең чын остасы Бию – ул балага, беренче чиратта, төрле яклап үсеш бирә торган шогыль, дип саный Балалар иҗат узәгенеӊ өстәмә белем биру педагогы Баева Зилә Рафаиль кызы. Сәхнәгә күтәрелгән бөтен кешегә дә зур дәрәҗәгә ирешергә, шөхрәт казанган артист булырга димәгән. Дөнъя шулай корылган: минутлар сәгатьләргә әверелә, атналарны айлар алыштыра, айлар елларны тәшкил итәләр.
    147
    0
    2
  • 22 май 2018 - 14:41
    Алдынгыларны хөрмәтлиләр Бүген районыбыз кырларында фидакарь хезмәт куючы механизаторларга сертификатлар тапшырылды.
    147
    0
    0
  • 21 май 2018 - 11:15
    Теләче сәнәгать мәйданчыгы игътибар үзәгендә ТР Президенты Рөстәм Миңнеханов тарафыннан сәнәгать мәйданчыклары үсеше контрольдә тотыла. Шул максаттан 19 май, шимбә көнне президент катнашында узучы видеоконференциядә район башлыклары хисап тотты. Теләче районы башлыгы Илдус Зарипов та эшләнгән эшкә нәтиҗә ясады.
    135
    0
    0
  • 21 май 2018 - 10:47
    Балалар концерт куйды 18 май көнне район мәдәният йортында район балалар Сәнгать мәктәбенең еллык хисап концерты булып узды.
    132
    0
    0
  • 23 май 2018 - 14:53
    Булат Бәйрәмов Ләйсән белән кечкенә бәбине өйләренә алып кайта Булат Бәйрәмов хатыны Ләйсән белән төпчек кызлары Зәйнәпне балалар тудыру йортыннан каршы алган. Кечкенә сеңелкәшләрен күрергә дип Таңсылу белән Зифа да килгән
    129
    0
    0
  • 22 май 2018 - 15:00
    Әти- әниләр мәктәп белән таныша 19 нчы май  көнне Теләче урта мәктәбендә яңа уку елында киләчәк беренче сыйныф укучыларының ата - аналар җыелышы булып үтте. Башлангыч сыйныфларда директор урынбасары В.Г. Мифтахова ата- аналарны мәктәпнең уставы һәм яңа уку елында беренче сыйныфларны туплау узенчәлекләре белән таныштырды. Милли мәгариф буенча директор урынбасары Д.Г. Фатхрахманова беренче сыйныф укучыларын туган телдә укыту, туган телдә укыту сыйныфларын оештыру мәсьәләләрен яктыртып чыгыш ясады.
    119
    0
    0
Ночной режим